ZEYTİNYAĞI ÜRETİM AKIŞ ŞEMASI
ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİ AKIŞ ŞEMALARI
1-Zeytin
↓
2-Yıkama
↓
3-Kırma
↓
4-Malaksör
↓
Prina→Presleme→Satış
5-Dekantör
↓
Karasu→Arıtma Tesisi
6-Vibrasyon Eleği
↓
7-Separatör
↓
8-Dinlendirme
↓
9-Filtrasyon
↓
10-Ambalajlama
↓
11-Satış
Zeytinliklerin hasadı ve işletmeye taşınması: Zeytinyağı
kalitesine zeytinlerin olgunluğu devresi % 50, hasadı ve taşınması
% 30 oranında etki etmektedir. Zeytinin olgunlaşma devresi menekşe
rengi lekelerin görülmesinden, kabuk ve etin son renklenme zamanına
kadar süren devredir. Bu süre zeytin çeşidine ve yetiştirme
tekniklerine ve yerin coğrafî konumuna göre değişmektedir.
Zeytinlerin yağ veriminin en fazla olduğu fizyolojik olgunlaşma
dönemi ile en iyi kalite ve duyusal özellikte yağ oluştuğu
dönem, aynı döneme rastlamaz. Bu nedenle “natürel” sızma
zeytinyağı elde edilmesinde ideal hasat zamanı erken olgunlaşma
devresidir. Diğer önemli bir nokta da toplanan zeytinlerin aynı
gün sağlıklı bir şekilde fabrikaya getirilip işlenmesidir.
(2) Yıkama: Fabrikaya gelen zeytinler “bunker”e dökülür, bant
yardımı ile “aspiratör” altından geçerken yabancı
maddelerden temizlenmekte ve yıkama haznesinin içine ulaşmaktadır.
Zeytinler burada basınçlı su ile yıkanarak ağır cisimlerden
ayrılmakta ve elek üzerinden kırıcıya giden helezon “bunker”ine
dökülmektedir.
(3) Kırma: Kırıcı helezonu ile taşınan zeytinler kırıcı
içerisinde iyice öğütülüp, elekten geçtikten sonra hamur
teknelerine gelmektedir.
(4) Malaksör (Yoğurma) : Kırıcıdan gelen ezilmiş malzeme burada
karıştırıcı kanatlar yardımı ile iyice homojen bir karışım
haline getirilmektedir. Bu aşamada önemli olan karıştırma anında
kullanılan suyun sıcaklığının 30 ºC’yi geçmemesidir. Bir
süre burada bekletilen karışım hamur pompası yardımıyla
“dekantör”e gönderilmektedir.
(5) Dekantör: Malaksörden gelen hamur ve su helezonun ortasına
doğru iletilmektedir. Burada merkezkaç kuvveti tesiriyle hamur
içinde bulunan su, yağ ve katı maddeler birbirinden ayrılmaktadır.
Yoğunluk sıralarına göre katı madde yani prina tambur duvarına
doğru itilmekte ve daha hafif olan su ile ardından daha hafif olan
yağ içeriye doğru sıralanmaktadır. Prina helezon ve gövde
arasındaki devir farkı yardımıyla ön tarafa doğru taşınarak
konik gövdenin arkasındaki çıkış deliğinden dışarı atılarak
prina helezonu vasıtasıyla bina dışına atılmaktadır. Su ise,
ön kapaktaki su çıkış yolları vasıtasıyla dışarı
çıkartılıp vibrasyona gönderilmektedir. Bina dışına
gönderilen prina basit presleme makineleriyle sıkıştırılarak
yakacak olarak kullanılmak üzere satışa sunulmaktadır.
(6) Vibrasyon Eleği: Dekantörden dökülen yağ ve su üst eleğin
titreşimi ile alt tarafa geçerken içindeki katı maddeler eleğin
üzerinde kalmaktadır. Bu posa eleğin titreşimi ile ön tarafa
doğru sürüklenip prina helezonu vasıtasıyla dışarı
atılmaktadır. Alt kazanda kalan yağ bir pompa vasıtasıyla
“separatör” kazanına gönderilmektedir. Su ise, “karasu”
çukurunu bir boru ile tahliye edilerek, buradan “arıtma
ünitesi”ne gönderilmektedir.
(7) Separatör: Burada merkezkaç kuvveti prensibine göre yağın
içindeki ağır maddeler en dış’a vardığında daha hafif olan
sıvılar geride kalmakta, en içte ise birim ağırlığı en düşük
olan saf yağ bulunmaktadır. Bu saf yağ “pompa”lar yardımı
vasıtasıyla dinlendirme bölümündeki tanklara alınmaktadır.
(8) Dinlendirme: Separatörden ham yağ fabrika içinde ısı ve ışık
almayan ortam sıcaklığı 13-14 ºC ‘ye ayarlı, izolasyonlu
bölümdeki dinlendirme tanklarına alınmaktadır. Burada yaklaşık
bir ay dinlendirilen yağların arada bir tank dibinde biriken
tortuları temizlenmektedir.
(9) Filtrasyon: Dinlendirme tanklarından gelen yağ önce “filtre
ünitesi”ne getirilerek, yağ içindeki en son yabancı
partiküllerde tutulmakta ve yağ kusursuz berraklığa getirilir.
Daha sonra filtrelerden geçirilerek “ambalajlama ünitesi”ne
gönderilmektedir.
(10) Ambalajlama: Buraya gelen yağ steril cam şişelere otomatik
olarak doldurulmaktadır.
(11) Satış: Her partiden numune alınarak laboratuvarda analiz
edilerek, natürel zeytinyağının sınıfı belirlenmektedir.
Etiketlenen ürünler satışa sunulmaktadır.